22 kwietnia 2026 roku uczniowie naszej szkoły – członkowie zespołu regionalnego Mali Łostowianie oraz chętni z innych klas – wzięli udział w warsztatach edukacyjnych w Instytucie Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu. Była to niezwykła podróż w przeszłość, pełna odkryć związanych z kulturą Zagórzan.
Pierwsze zajęcia poprowadziła pani Anna Trebunia-Wyrostek, która w ciekawy sposób przybliżyła nam tradycje górali zagórzańskich. Opowiadała o ich zwyczajach, obrzędach, wierze oraz historii i pochodzeniu. Dowiedzieliśmy się, skąd przybywali nasi przodkowie i jak kształtowało się osadnictwo na tych terenach. Była to fascynująca lekcja, dzięki której mogliśmy lepiej zrozumieć własne korzenie.
Następnie odbyły się warsztaty z dr Łukaszem Zapałą, który zapoznał nas z różnorodnością grup etnograficznych w Małopolsce oraz wprowadził w tajniki gwary zagórzańskiej. Okazało się, że uczestnicy świetnie poradzili sobie z tym zadaniem – dzieci całkiem swobodnie mówiły gwarą, co pokazuje, że wciąż żyje ona w naszych domach.
Kolejnym punktem programu było spotkanie z siostrą zakonną z Sanktuarium w Ludźmierzu, która w niezwykle ciekawy sposób opowiedziała o historii Ludźmierza i powstaniu tego ważnego miejsca kultu.
Na zakończenie wzięliśmy udział w warsztatach rękodzielniczych, podczas których uczyliśmy się wyszywać tradycyjne wzory zagórzańskie. Pracując igłą i nicią, tworzyliśmy piękne latoróżki, parzenice i inne charakterystyczne motywy.
Kilkugodzinne warsztaty połączone ze zwiedzaniem Bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny dostarczyły nam ogromnej wiedzy na temat gwary, stroju i obyczajów Zagórzan. Niby nic nowego – przecież tu mieszkamy i stąd się wywodzimy – a jednak okazało się, że wciąż możemy odkryć coś nowego i spojrzeć na naszą tradycję z zupełnie innej perspektywy.
Wyjazd do Ludźmierza był dla nas nie tylko okazją do zdobycia wiedzy, ale także do doświadczenia żywej kultury naszego regionu. Z pewnością na długo pozostanie w naszej pamięci.
Marta Wątor
Fot. Marta Wątor
